Απείρανθος Νάξου ~ Ο Τόπος Και Το Τραγούδι Του (ΕΡΤ)

Μουσικές, γνωστοί και άγνωστοι χοροί και τραγούδια, λαϊκά δρώμενα και εθνογραφικές δράσεις απ’ όλη την Ελλάδα και το μείζονα ελληνισμό θα παρουσιαστούν στο νέο κύκλο της εκπομπής.
Η εκπομπή αναδεικνύει την Ελλάδα του σήμερα και του χθες, αναλλοίωτη μέσα στην ιστορική της διαδρομή, με τις αδαπάνητες δυνατότητές της να υπάρχει και να εντυπωσιάζει με εθνολογικές και λαογραφικές δράσεις, που ξεχωρίζουν στο χάρτη της βαλκανικής και ευρωπαϊκής κοινωνικής ανθρωπολογίας.

Σε ένα ορεινό χωριό της Νάξου, την παραδοσιακή Απείρανθο, φθάνει η εκπομπή για να γνωρίσει τους μοναδικούς χορούς και τα τραγούδια της. Οι κάτοικοι του χωριού αποκαλύπτουν στην εκπομπή τα μυστικά ενός τόπου, πιστού αντίγραφου του παρελθόντος.

Σκηνοθεσία: Μανώλης Ζανδές
Δημοσιογραφική Έρευνα: Γιώργης Μελίκης
Αρχισυνταξία: Στέλλα Κιοσόγλου
Παρουσίαση: Γιώργης Μελίκης

Έπαιξαν οι μουσικοί:
ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΡΩΤΟΝΟΤΑΡΙΟΣ: βιολί
ΝΙΚΟΣ ΠΑΝΤΕΛΙΑΣ: λαούτο
ΓΙΑΝΝΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ: τραγούδι
ΜΑΝΩΛΗΣ ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ: βιολί
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ: λαούτο & τραγούδι
ΑΝΤΩΝΗΣ ΑΝΑΜΑΤΕΡΟΣ: τζαμπούνα
ΜΑΤΘΑΙΟΣ ΓΛΕΖΟΣ: ντουμπάκι

Το Ιερό Συναπάντημα των Σταματέληδων. Ένα παράδειγμα προς μίμηση.

Ένα ιερό συναπάντημα - προσκύνημα μετά Θείας Λειτουργίας ,  πραγματοποιήθηκε την 3
Σεπτεμβρίου 2015 από τους απογόνους της  οικογένειας του Μιχάλη Κριμιτζά Σταματέλη , στα πατήματα των προγόνων τους στην θέση Μαχαιρά τ Απεράθου.
Τα παιδιά και τα εγγόνια των παιδιών του Μιχάλη Κριμιτζά Σταματέλη τα οποία ήταν ο Σταμάτης, ο Νικόλας, ο Γιώργος, η Ειρήνη και η Μαρία,  πραγματοποίησαν Θεία Λειτουργία εις μνήμην των, στον Ιερό Ναό του Αη Γιώργη ο οποίος χτίστηκε προ 100 περίπου χρόνων από τον πάππο τους .
Οι περισσότεροι ακολούθησαν το μονοπάτι που βγαίνει στην θέση Μαχαιρά από τον Δήμο και το οποίο ήταν αυτό που χρησιμοποιούσαν οι πρόγονοί τους, αποφεύγοντας   να κατέβουν από την επαρχιακή οδό, που είναι και πιο κοντά, μη θέλοντας να αντικρίσουν τους μαζωμούς των προγόνων  που καταπλακώθηκαν και καταστράφηκαν από τα μπάζα και τα βράχια που πέταξαν οι εργολάβοι όταν έκαναν την διάνοιξη της επαρχιακής οδού.

Περισσότερα για το συναπάντημα  και στιγμιότυπα, στο παρακάτω video.

Παροιμίες του Σεπτέμβρη - Σοτέμπρη - Τρυ(γ)ητή στ Απεράθου

Σοτέμπρης. Ο Μήνας που τρέφει του έντεκα

Παροιμίες του Σεπτέμβρη - Σοτέμπρη - Τρυ(γ)ητή στ Απεράθου

Ανίσως βρέξει ο Τρυ(γ)ητής,
χαράς στον τυροκόμο.

Α ΠΑ ΠΑ ΠΑ ΠΑ……! Γράφει ἡ Εἰρήνη Β. Πολυκρέτη.

29 Αυγούστου 1933.
Στο πανηγύρι του Αη Γιάννη στ Απεράθου.

Γράφει ἡ Εἰρήνη Β. Πολυκρέτη.

28 Αὐγούστου, ὥρα ἑσπερινοῦ μιᾶς ἄγνωστης χρονολογίας. Οἱ Ἀπεραθίτες, ὅπως διάβασα σ’ ἕνα παλιὸ ἔγραφο, πανηγύριζαν τὸν Ἅγιο Ἰωάννη στὰ Φινέλια, ὅπως ὀνομάζεται ἡ περιοχή.
Κάθε χρόνο ἡ πανήγυρη συνδυαζόταν μὲ φασαρία, καθὼς ὁ κόσμος ἦταν πολὺς καὶ ὁ αὐλόγυρος μεγάλος.
Συγκίνηση προκαλοῦσε νὰ βλέπεις τὸν

Σαρακοστιανά.... (Αλλότες στ Απεράθου) Κ.Μ. Ματζουράνης

Σαρακοστιανά....(Κ.Μ. Ματζουράνης)

Ήτανε σε παληά, προπολεμικά χρόνια. Στ Απεράθου.
Το παιδί ήταν γειτονάκι μου στο Υρόκαστρο, κάμποσο μικρότερο από μένα κι από σπίτι λίγο πιο φτωχό από το δικό μου. Κι αγαπούσε , όπως όλα τα παιδιά της ηληκίας του και της φτώχειας του, τον χαλβά. Τον χαλβά που σπάνια φυσικά τον έβλεπε στο σπίτι τους. Κάθε Σαρακοστή που ο καημένος ο Μανωλάκης ο Μελισσηνός (ο μπακάλης) μοστράριζε τον χαλβά στο μαγαζί του, όλη η έγνοια και η

Αναστασία Δεουδέ. Η Βοτανική στην Απεραθίτικη ντοπολαλιά.

Ε' Πανελλήνιο συνέδριο " Η Νάξος διαμέσου των αιώνων"
Πολιτιστικό Κέντρο Απεράθου
30 Αυγούστου - 1 Σεπτεμβρίου 2013

31/8/2013 - 11η Συνεδρία: Τ Απεράθου.
Τέχνη - Ποίηση - Γλώσσα
Αναστασία Δεουδέ. Η Βοτανική στην Απεραθίτικη ντοπολαλιά.

Αναστασία Δεουδέ από tournewsgr

Νικόλαος Φρ.Κατεινάς - Η Απεραθίτικη λαϊκή ποίηση

Ε' Πανελλήνιο συνέδριο " Η Νάξος διαμέσου των αιώνων"
Πολιτιστικό Κέντρο Απεράθου
30 Αυγούστου - 1 Σεπτεμβρίου 2013

31/8/2013 - 11η Συνεδρία: Τ Απεράθου.
Τέχνη - Ποίηση - Γλώσσα
Νικόλαος Φρ.Κατεινάς - Η Απεραθίτικη λαϊκή ποίηση

Νικόλαος Φρ.Κατεινάς - Η Απεραθείτικη λαϊκή ποίηση από tournewsgr

Μαρία Ξεφτέρη - Αλί που να ....

Ε' Πανελλήνιο συνέδριο " Η Νάξος διαμέσου των αιώνων"
Πολιτιστικό Κέντρο Απεράθου
30 Αυγούστου - 1 Σεπτεμβρίου 2013

31/8/2013 - 10η Συνεδρία: Τ Απεράθου.
Παιδεία - Νοοτροπίεςκαι γλώσσες - Τέχνη Ποίηση
Μαρία Ξεφτέρη: Αλί που να ....: Λαογραφικές και γλωσσολογικές εκφάνσεις της Απεραθίτικης κατάρας.

Μαρία Ξεφτέρη - Αλί που να... από tournewsgr 

Μαρία Καλτσά - "Ήγραψα στον τοίχο"

Ε' Πανελλήνιο συνέδριο " Η Νάξος διαμέσου των αιώνων"
Πολιτιστικό Κέντρο Απεράθου
30 Αυγούστου - 1 Σεπτεμβρίου 2013

31/8/2013 - 10η Συνεδρία: Τ Απεράθου.
Παιδεία - Νοοτροπίεςκαι γλώσσες - Τέχνη Ποίηση
Μαρία Καλτσά -  "Ήγραψα στον τοίχο απάνω την πληθώρα τω βασάνω" : Ένας τοίχος στ Απεράθου αποκαλύπτει στοιχεία για την τοπική κοινωνία.

Μαρία Καλτσά - Ήγραψα στον τοίχο από tournewsgr

23 Ιουνίου 2013. Το έθιμο του Κλήδωνα στ' Απεράθου.....

Φωτογραφίες & Video απ το έθιμο
Ψύλλοι-ψύλλοι κάβγουνται κι Άις Ιάννης έρχεται...(τρις)
Ο Πολιτιστικός Σύλλογος αναβίωσε μπροστά στην εκκλησία της  Παναγίας τ Απεράθου   το έθιμο του Κλήδονα. Οι κάτοικοι του χωριού και πολλοί επισκέπτες  πηδήσανε τις φωτιές του Άι Γιάννη, και οι ανύπαντρες  φέρανε  το αμίλητο νερό από τα τρία πηγάδια του χωριού και φά(γ)ανε  το αρμυροπιτάρι!

Γενικότερα για το Έθιμο του Κλήδονα στ Απεράθου.
(Πηγή : Ν. Κεφαλληνιάδη - Έκδοση " Η Απείρανθος )

Το βράδυ της 23 Ιούνη κάθε χρόνο, παραμονή της εορτής των γεννεθλίων του Αγίου Ιωάννου του

Η ''άδικη ώρα''

Κάπου στο Μεγάλο Σάββατο θεωρούν οι Απεραθίτες πως βρίσκεται η ''άδικη ώρα''. Αυτή τη μέρα, ανακατεύονται οι ζωντανοί με τους νεκρούς και τα κακά πνεύματα παραμονεύουν να τιμωρήσουν τους αμαρτωλούς. Έτσι οι κάταρες, τ' ανάθεμα και το συγχώριο, πιάνουν αυτή τη μέρα στ' Απεράθου.
Ανάθεμα τσοι που σε κά/νασι κι εβρέθης κι ήμπλεκα.
Χιλιανάθεμα τσοι που σε/κάνασι κουμάσι που 'σαι.
Ιάντα η μάνα σου με μά/χεται που να 'χει ανάθεμα.

Πηγή :  Πολιτιστικός Σύλλογος Τα Φανάρια