Απείρανθος Νάξου ~ Ο Τόπος Και Το Τραγούδι Του (ΕΡΤ)

Μουσικές, γνωστοί και άγνωστοι χοροί και τραγούδια, λαϊκά δρώμενα και εθνογραφικές δράσεις απ’ όλη την Ελλάδα και το μείζονα ελληνισμό θα παρουσιαστούν στο νέο κύκλο της εκπομπής.
Η εκπομπή αναδεικνύει την Ελλάδα του σήμερα και του χθες, αναλλοίωτη μέσα στην ιστορική της διαδρομή, με τις αδαπάνητες δυνατότητές της να υπάρχει και να εντυπωσιάζει με εθνολογικές και λαογραφικές δράσεις, που ξεχωρίζουν στο χάρτη της βαλκανικής και ευρωπαϊκής κοινωνικής ανθρωπολογίας.

Σε ένα ορεινό χωριό της Νάξου, την παραδοσιακή Απείρανθο, φθάνει η εκπομπή για να γνωρίσει τους μοναδικούς χορούς και τα τραγούδια της. Οι κάτοικοι του χωριού αποκαλύπτουν στην εκπομπή τα μυστικά ενός τόπου, πιστού αντίγραφου του παρελθόντος.

Σκηνοθεσία: Μανώλης Ζανδές
Δημοσιογραφική Έρευνα: Γιώργης Μελίκης
Αρχισυνταξία: Στέλλα Κιοσόγλου
Παρουσίαση: Γιώργης Μελίκης

Έπαιξαν οι μουσικοί:
ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΡΩΤΟΝΟΤΑΡΙΟΣ: βιολί
ΝΙΚΟΣ ΠΑΝΤΕΛΙΑΣ: λαούτο
ΓΙΑΝΝΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ: τραγούδι
ΜΑΝΩΛΗΣ ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ: βιολί
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ: λαούτο & τραγούδι
ΑΝΤΩΝΗΣ ΑΝΑΜΑΤΕΡΟΣ: τζαμπούνα
ΜΑΤΘΑΙΟΣ ΓΛΕΖΟΣ: ντουμπάκι

Το Ιερό Συναπάντημα των Σταματέληδων. Ένα παράδειγμα προς μίμηση.

Ένα ιερό συναπάντημα - προσκύνημα μετά Θείας Λειτουργίας ,  πραγματοποιήθηκε την 3
Σεπτεμβρίου 2015 από τους απογόνους της  οικογένειας του Μιχάλη Κριμιτζά Σταματέλη , στα πατήματα των προγόνων τους στην θέση Μαχαιρά τ Απεράθου.
Τα παιδιά και τα εγγόνια των παιδιών του Μιχάλη Κριμιτζά Σταματέλη τα οποία ήταν ο Σταμάτης, ο Νικόλας, ο Γιώργος, η Ειρήνη και η Μαρία,  πραγματοποίησαν Θεία Λειτουργία εις μνήμην των, στον Ιερό Ναό του Αη Γιώργη ο οποίος χτίστηκε προ 100 περίπου χρόνων από τον πάππο τους .
Οι περισσότεροι ακολούθησαν το μονοπάτι που βγαίνει στην θέση Μαχαιρά από τον Δήμο και το οποίο ήταν αυτό που χρησιμοποιούσαν οι πρόγονοί τους, αποφεύγοντας   να κατέβουν από την επαρχιακή οδό, που είναι και πιο κοντά, μη θέλοντας να αντικρίσουν τους μαζωμούς των προγόνων  που καταπλακώθηκαν και καταστράφηκαν από τα μπάζα και τα βράχια που πέταξαν οι εργολάβοι όταν έκαναν την διάνοιξη της επαρχιακής οδού.

Περισσότερα για το συναπάντημα  και στιγμιότυπα, στο παρακάτω video.

Στιγμές και πρόσωπα τ Απεράθου μας

Εχθές 26 Αυγούστου 2015 ο Νίκος Μπάκαλος του Στεφάνου από τ Απεράθου και η Κυριακή

Βλασερού Από το Φιλώτι ήρθαν εις γάμου κοινωνία στον Ιερό ναό Παναγίας στο Φιλώτι. Μετά το μυστήριο του γάμου βάπτισαν και τον παιδάκι τους
Τον γαμπρό τον έντυσαν και τον στόλισαν στο σπίτι του Αντώνη του Μπαρδάνη στον Φωτοδότη .
Ας είναι ο γάμος σας η αρχή μιας ατελείωτης χαράς, ευτυχίας, ευημερίας και αρμονίας που να σας συνοδεύει γλυκά και τους δύο για πάντα και ας γίνει η ημέρα της βάπτισης του μωρού σας, ορόσημο για την εκπληκτική ζωή που το περιμένει. Να το χαίρεστε!

Μια βραδιά αφιερωμένη στη λαϊκή ποίηση τ Απεράθου. (Photo - Video)

Photo - Video από την εκδήλωση.

Μια βραδιά αφιερωμένη στη λαϊκή ποίηση τ Απεράθου

Το Σαββάτο 21-3-2015 ο  Απεραθίτικος Πολιτιστικό Σύλλογος ¨Τα Φανάρια" διοργάνωσε εκδήλωση  στην αίθουσα του Πολιτιστικού Κέντρου τ Απεράθου με θέμα "λαϊκή ποίηση τ Απεράθου" , δίνοντας την ευκαιρία σε πολλούς συγχωριανούς μας να ακούσουν και να πουν κοτσάκια με τις ιστορίες τους.
Για τρείς ώρες η αίθουσα πλημμύρισε   θύμησες  με ποιήματα και κοτσάκια βγαλμένα μέσα απ την

Χοιροσφραϊσματα στ Απεράθου 16/2/2014

Photο Gallery

Ο χοίρος στ’ Απεράθου κατά το παρελθόν, ήταν το κατεξοχήν κατοικίδιο ζώο και αποτελούσε ένα σπουδαίο κεφάλαιο της απεραθίτικης οικιακής οικονονομίας. Το κάθε σπίτι είχε και τον χοίρο του, τον οποίο εξέτρεφε με μεγάλη φροντίδα. Ο χοίρος φωλιάζονταν μες στο ''κουμάσι'', δηλαδή σε ένα μικρό χαμηλοτάβανο αποθηκάκι που βρίσκονταν κάτω από τη σκάλα της αυλής. Έτρωγε ''αποπλύματα'', δηλαδή περισσέματα από

Χοιροσφραϊσματα στ Απεράθου (Κοτσάκια)

Μες στην πλάτσα ύρου-ύρου,
νάμου στη σφαή του χοίρου.

Που θελε να φάω κι ένα,
πιάτο άντερα βρασμένα.

Ψητό να φάω και βραστό
χερνό κάτω απ το στιαστό. 

Δημήτρης Κώτσος

Χοιροσφραΐσματα στ' Απεράθου!

Θα φάμε, θα πιούμε και θα χορέψομε κόντρα στον καιρό!
Ο Απεραθίτικος Πολιτιστικός Σύλλογος '' Τα Φανάρια '' σε συνεργασία με το ΝΟ.Π.Π.Α.Π.Π.Π.Α Δήμου Νάξου σας προσκαλεί την Κυριακή 16 του Φλεβάρη στις 12 το μεσημέρι στην Πλάτσα του χωριού, να σφάξομε το χοίρο.


Διαβάστε περισσότερα και ενημερωθείτε απ την σελίδα της εκδήλωσης ΕΔΩ
 

Το ημερολόγιο 2014 του Πολ. Συλ. Απεράθου "Τα Φανάρια".

''Βοσκοί και βοσκοσύνη στ' Απεράθου. Πρακτικές, ήθη και έθιμα, ονοματοθεσία, γητειές, κοινωνική θέση'', το θέμα του ημερολογίου του Συλλόγου μας για το 2014.

Μαθήματα χορού και τσαμπούνας.

Φωτογραφία από τα μαθήματα τσαμπούνας το 2011.

Την Κυριακή 17/11/2013 και ώρα 11.00 το πρωί
ξεκινάνε στο Πολιτιστικό Κέντρο μαθήματα χορού για μικρά παιδιά ηλικίας μέχρι 7 χρονών με δασκάλα την Γεωργία Κώτσου.
Επίσης το Σάββατο 16/11/2013 και ώρα 15.00
ξεκινάνε στο Πολιτιστικό Κέντρο μαθήματα τσαμπούνας με δάσκαλο τον Τίγρη.

Τα μαθήματα θα είναι ΔΩΡΕΑΝ.

Δ.Σ. ΑΠΑΣ ΤΑ ΦΑΝΑΡΙΑ

Αναστασία Δεουδέ. Η Βοτανική στην Απεραθίτικη ντοπολαλιά.

Ε' Πανελλήνιο συνέδριο " Η Νάξος διαμέσου των αιώνων"
Πολιτιστικό Κέντρο Απεράθου
30 Αυγούστου - 1 Σεπτεμβρίου 2013

31/8/2013 - 11η Συνεδρία: Τ Απεράθου.
Τέχνη - Ποίηση - Γλώσσα
Αναστασία Δεουδέ. Η Βοτανική στην Απεραθίτικη ντοπολαλιά.

Αναστασία Δεουδέ από tournewsgr

Ελένη Γιαννούλη: "Τα υφαντά ως δώρο στο θείο"

Ε' Πανελλήνιο συνέδριο " Η Νάξος διαμέσου των αιώνων"
Πολιτιστικό Κέντρο Απεράθου
30 Αυγούστου - 1 Σεπτεμβρίου 2013

31/8/2013 - 11η Συνεδρία: Τ Απεράθου.
Τέχνη - Ποίηση - Γλώσσα
Ελένη Γιαννούλη - Τα υφαντά ως δώρο στο Θείο: συμβολικές και κοινωνικές προεκτάσεις στα Απεραθίτικα γυναικεία τάματα.

Ελένη Γιαννούλη από tournewsgr
  

Μαρία Ξεφτέρη - Αλί που να ....

Ε' Πανελλήνιο συνέδριο " Η Νάξος διαμέσου των αιώνων"
Πολιτιστικό Κέντρο Απεράθου
30 Αυγούστου - 1 Σεπτεμβρίου 2013

31/8/2013 - 10η Συνεδρία: Τ Απεράθου.
Παιδεία - Νοοτροπίεςκαι γλώσσες - Τέχνη Ποίηση
Μαρία Ξεφτέρη: Αλί που να ....: Λαογραφικές και γλωσσολογικές εκφάνσεις της Απεραθίτικης κατάρας.

Μαρία Ξεφτέρη - Αλί που να... από tournewsgr 

Γιορτές των βοσκών στ Απεράθου της Νάξου.

Τση Πληθερής  &  Αποκριά του Θέρους  (Έρευνα Παν. Σ. Δελλαμάνης)

Τση Πληθερής

Φωτογραφίες απ την γιορτή της Πληθερής
τον Ιούνη του 1984 απ τον Πολ. Σύλλογο τα Φανάρια

Υπάρχει μια μέρα στην διάρκεια της χρονιάς , που μπορεί να χαρακτηριστεί σαν αφιερωμένη στους βοσκούς, στις μάντρες και στα κοπάδια τους  (1).  Αυτή η εκδήλωση γινότανε στα Σαράντα της Λαμπρής, δηλαδή τότε που εκκλησία γιορτάζει την Ανάληψη του Χριστού, κι ήτανε γνωστή με την ονομασία (τση Πληθερής).
Για αυτήν την ημέρα γινόταν κάποτε στ Απεράθου μια γιορταστική εκδήλωση, αληθινό πανηγύρι για τα παιδιά προπάντων, που

Ο στολισμός τσ εκκλησάς στ Απεράθου παραμονή του εορτασμού. (Video)

Τα χριστιανικά έθιμα στ Απεράθου .
Η Βούλα του Μπουμπού, η Μαριά της Παπα(γ)ιανάς, η Μαρία του Γλεζο(γ)ιώργη, η Βούλα της Ντεουντομαριάς, η Μηλιοκατερίνα, η Γλεζορήνη, η Κούλα του Μίμη, η Αλεξάνδρα του Κωτσοβασίλη, η Διαλεχτή του Μπακαλομανώλη, η Μαρία του Νικόλου και η κ Βούλα της Μαργαρίτας μας περιέγραψαν πως ορίζει το έθιμο τον στολισμό των εκκλησιών στην Απείρανθο Νάξου απ τα παλαιά τα χρόνια.
Η καταγραφή έγινε Παραμονή του Αγίου Πνεύματος 23 Ιουνίου 2013 στην Εκκλησία της Αγίας Τριάδας στην γειτονιά της Αγίας Τριάδας στον Κατήφορο τ  Απεράθου Νάξου .

23/6/2013. Αγία Τριάδα Απεράθου Νάξου... από tournewsgr

23 Ιουνίου 2013. Το έθιμο του Κλήδωνα στ' Απεράθου.....

Φωτογραφίες & Video απ το έθιμο
Ψύλλοι-ψύλλοι κάβγουνται κι Άις Ιάννης έρχεται...(τρις)
Ο Πολιτιστικός Σύλλογος αναβίωσε μπροστά στην εκκλησία της  Παναγίας τ Απεράθου   το έθιμο του Κλήδονα. Οι κάτοικοι του χωριού και πολλοί επισκέπτες  πηδήσανε τις φωτιές του Άι Γιάννη, και οι ανύπαντρες  φέρανε  το αμίλητο νερό από τα τρία πηγάδια του χωριού και φά(γ)ανε  το αρμυροπιτάρι!

Γενικότερα για το Έθιμο του Κλήδονα στ Απεράθου.
(Πηγή : Ν. Κεφαλληνιάδη - Έκδοση " Η Απείρανθος )

Το βράδυ της 23 Ιούνη κάθε χρόνο, παραμονή της εορτής των γεννεθλίων του Αγίου Ιωάννου του

Κλήδονας 2013 στ Απεράθου.

Ψύλλοι-ψύλλοι κάβγουνται κι Άης Ιάννης έρχεται...
Ο Πολιτιστικός Σύλλογος σας καλεί την Κυριακή 23 Ιουνίου και ώρα 20:00 στην Παναγία (μπροστά στην εκκλησία), να αναβιώσουμε το έθιμο του Κλήδονα, να πηδήσουμε τις φωτιές του Άι Γιάννη, να φέρουμε το αμίλητο νερό από τα τρία πηγάδια του χωριού και να φάμε το αρμυροπιτάρι!

Τα πασκαλινά στολίδια του απεραθίτικου μαερειού

Τα πασκαλινά στολίδια του απεραθίτικου μαερειού,είναι τα υαλισμένα τζέτζερα,η γαλαχτισμένη καμινάδα και τα κόκκινα αυγά μες στη φουρθιέρα!
Σήμερα δεν στρώνομε τα κρεβάθια μας, λούζομε τσοι κεφαλές μας ια να μη μας-ε-πιάνει πονοκέφαλος και υρίζουνε και τα βαβούνια μας ανάποδα απου τη φλίψη!

 Πηγή : Πολιτιστικός Σύλλογος Τα Φανάρια 

Μεγάλη Παρασκευή στ' Απεράθου

Τη Μεγάλη Παρασκευή στ' Απεράθου, η Παναγία απαρνιέται τη θεϊκή της φύση και ντύνεται στα μαύρα σαν μια θνητή μάνα που χάνει το παιδί της.

 Πηγή : Πολιτιστικός Σύλλογος Τα Φανάρια

Ο Επιτάφιος Στ Απεράθου

Ω γλυκύ μου έαρ, γλυκύτατόν μου Τέκνον, πού έδυ σου το κάλλος;
Υιέ Θεού παντάναξ, Θεέ μου πλαστουργέ μου, πώς πάθος κατεδέξω;
 Πηγή : Πολιτιστικός Σύλλογος Τα Φανάρια

Παραδοσιακό Πάσχα στ” Απεράθου (Ήθη κι έθιμα της Μεγάλης Εβδομάδας)

Από το περιοδικό my naxos (τεύχος 8)

Το Πάσχα, η μεγαλύτερη γιορτή της Χριστιανοσύνης, πλαισιώνεται από πολλά έθιμα που σχετίζονται με τον αναγεννητικό χαρακτήρα της Άνοιξης και την προετοιμασία της φύσης για παραγωγή και καρποφορία. Αρκετά από αυτά ανάγονται σε αρχαίους χρόνους και έχουν μαγικό-αποτρεπτικούς σκοπούς, καθώς κυριαρχούν διάφορα κοσμικά σύμβολα (π.χ αυγό, κερί) που χρησιμοποιούν οι πιστοί κατά τη βιωματική μέθεξη στις τελετουργίες. Παρακάτω παραθέτουμε πασχαλινά έθιμα από τ” Απεράθου της Νάξου, τα οποία ίδια ή ελαφρώς παραλλαγμένα απαντούν σε διάφορα μέρη της